شیگرو میاموتو، چهره برجسته صنعت بازی و یکی از خالقان مجموعه‌های ماریو و زلدا، در مراسم دریافت نشان فرهنگی ژاپن درباره تاثیر ابزارهای دیجیتال و هوش مصنوعی بر خلاقیت صحبت کرد.
شیگرو میاموتو (Shigeru Miyamoto)، طراح باسابقه بازی و از چهره‌های کلیدی شرکت نینتندو، در سال ۲۰۲۶ موفق به دریافت نشان فرهنگی ژاپن شد. این جایزه از سوی وزارت آموزش، فرهنگ، ورزش، علوم و فناوری ژاپن به افرادی اهدا می‌شود که نقش برجسته‌ای در حوزه‌های فرهنگی و هنری دارند.
به گزارش Polygon، میاموتو در نشست خبری پس از دریافت این افتخار، درباره موضوعات مختلفی از جمله تاثیر محیط زندگی بر آثار هنری و شیوه حفظ اصالت در شرکت‌های بزرگ صحبت کرد. بااین‌حال، بخشی از اظهارات او درباره هوش مصنوعی و جایگاه این فناوری در فرایند خلاقیت مورد توجه قرار گرفت.
از نرم‌افزارهای کامپیوتری تا ابزارهای هوش مصنوعی
میاموتو برای توضیح دیدگاه خود، به تغییراتی اشاره کرد که با گسترش رایانه‌ها و واژه‌پردازها در دنیای طراحی به وجود آمدند. به گفته او، در گذشته تسلط بر مهارت‌هایی مانند نوشتن هنری حروف و صفحه‌آرایی می‌توانست بخش مهمی از توانایی یک طراح محسوب شود.
اما با پیشرفت ابزارهای دیجیتال، امکان کپی کردن متن، وارد کردن تصاویر و مرتب‌سازی خودکار عناصر فراهم شد. در نتیجه، مهارت‌های فنی که پیش‌تر زمان و تمرین زیادی می‌طلبیدند، ساده‌تر شدند و توانایی‌هایی مانند تشخیص ترکیب‌بندی مناسب و برخورداری از نگاه طراحی اهمیت بیشتری پیدا کردند.
او همچنین توضیح داد که گاهی افرادی که پیش‌تر درگیر اجرای فنی یک کار نبودند، پس از ساده‌تر شدن ابزارها توانایی‌هایی خود را بهتر نشان دادند. این مثال از نگاه میاموتو نشان می‌دهد که ابزارهای جدید لزوما خلاقیت را از بین نمی‌برند، بلکه ممکن است معیارهای سنجش توانایی افراد را تغییر دهند.
مشکل هوش مصنوعی؛ اشتباه گرفتن تولید با خلاقیت
میاموتو معتقد است هوش مصنوعی می‌تواند به افراد بیشتری فرصت تجربه ساخت بازی و آثار خلاقانه را بدهد. او در طول فعالیت حرفه‌ای خود همواره به دنبال راه‌هایی بوده است تا افراد بدون داشتن دانش تخصصی بازی‌سازی نیز بتوانند از بازی‌ها لذت ببرند یا وارد فرایند ساخت آن‌ها شوند. بااین‌حال، او درباره استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی برای تولید آثار خلاقانه یک نگرانی مهم مطرح کرد؛ ممکن است افراد از فرایند ساخت یک اثر لذت ببرند و همین رضایت را با کیفیت واقعی نتیجه اشتباه بگیرند.
به بیان دیگر، آسان‌تر شدن تولید محتوا لزوما به معنای بهتر شدن خروجی نیست. وقتی ابزارهای خودکار بخش بزرگی از کار را انجام می‌دهند، تشخیص ضعف‌ها، ارزیابی کیفیت و ایجاد ارزش هنری همچنان به قضاوت انسانی نیاز دارد.
آیا آثار تولیدشده با هوش مصنوعی ماندگار خواهند بود؟
میاموتو با اشاره به دوران گسترش رایانه‌ها، یادآوری کرد که امکان کپی کردن و کنار هم قرار دادن عناصر طراحی از گذشته وجود داشته است؛ اما همه آثاری که با این روش ساخته می‌شوند، ماندگار نیستند. او درباره پیامدهای آینده هوش مصنوعی نیز پیش‌بینی قطعی ارائه نکرد، اما ابراز امیدواری کرد که نیت و نگاه انسانی همچنان در مرکز فرایند خلاقیت باقی بماند.
این دیدگاه در شرایطی مطرح می‌شود که ابزارهای هوش مصنوعی به‌سرعت در صنعت بازی‌سازی و تولید محتوای دیجیتال گسترش یافته‌اند. استفاده از این فناوری‌ها می‌تواند روند ساخت آثار را سریع‌تر کند، اما بحث درباره اصالت، کیفیت و نقش واقعی انسان همچنان ادامه دارد.
اظهارات میاموتو را نمی‌توان مخالفتی مطلق با هوش مصنوعی دانست. او بیشتر بر تفاوت میان دسترسی آسان‌تر به ابزارهای تولید و توانایی خلق اثری ارزشمند تاکید دارد. از این منظر، چالش اصلی نه صرفا استفاده از هوش مصنوعی، بلکه تشخیص کیفیت نتیجه و حفظ نقش قضاوت انسانی در فرایند خلاقیت است. در صنعت بازی‌سازی نیز، همانند طراحی و هنرهای دیجیتال، ابزارهای تازه می‌توانند موانع فنی را کاهش دهند؛ اما اینکه خروجی نهایی تا چه اندازه اصیل، جذاب و ماندگار باشد، همچنان به تصمیم‌ها و نگاه خلاقانه سازندگان وابسته خواهد بود.