عیار طلا نشان می‌دهد چه سهمی از یک قطعه یا آلیاژ، طلای خالص است. در مقیاس ۲۴ قسمتی، طلای ۱۸ عیار یعنی ۱۸ سهم از ۲۴ سهم طلاست؛ بنابراین خلوص اسمی آن ۷۵ درصد یا ۷۵۰ قسمت در هزار است. کد ۷۵۰ و عبارت 18K دو روش بیان یک نسبت‌اند. عدد ۹۹۹ نیز یعنی دست‌کم ۹۹۹ قسمت از هر هزار قسمت ماده، طلاست؛ معادل ۹۹٫۹ درصد و نزدیک به ۲۴ عیار.

عیار با وزن فرق دارد. یک انگشتر ۱۰ گرمیِ ۱۸ عیار همچنان ۱۰ گرم وزن دارد، اما مقدار طلای خالص نظری آن ۷٫۵ گرم است. ۲٫۵ گرم باقی‌مانده از فلزهای آلیاژی تشکیل شده است. نوع این فلزها می‌تواند رنگ، سختی و رفتار ساخت قطعه را تغییر دهد؛ خود عدد عیار فقط نسبت طلا را بیان می‌کند.

پاسخ کوتاه: ۱۸ عیار = ۱۸÷۲۴ = ۷۵٪ = ۷۵۰ در هزار. ۲۴ عیار در کاربرد تجاری معمولاً با خلوص‌های بسیار بالا مانند ۹۹۹ یا ۹۹۹٫۹ معرفی می‌شود. برای مشاهده قیمت لحظه‌ای طلای ۱۸ عیار و سایر دارایی‌های بازار به هاب طلا پلازا بروید؛ این مقاله درباره مفهوم خلوص است و قیمت روز ارائه نمی‌کند.

عیار طلا دقیقاً چیست؟

طلای خالص فلزی نرم است و برای بسیاری از کاربردهای زیورآلات با فلزهای دیگر آلیاژ می‌شود. عیار یا Karat نسبت طلای خالص موجود در این آلیاژ را روی مقیاس ۲۴ قسمتی بیان می‌کند. اگر هر ۲۴ سهم، طلا باشد، عیار نظری ۲۴ است. اگر ۱۸ سهم طلا و ۶ سهم فلز دیگر باشد، عیار ۱۸ است.

این تعریف را می‌توان با یک کسر ساده نوشت:

درصد طلای خالص = عیار ÷ 24 × 100

برای طلای ۱۸ عیار:

18 ÷ 24 × 100 = 75٪

در اسناد فنی و روی بعضی قطعات، خلوص به‌جای مقیاس ۲۴ عیاری با «قسمت در هزار» یا fineness بیان می‌شود. در این روش، عدد ۷۵۰ یعنی ۷۵۰ قسمت طلا در ۱۰۰۰ قسمت آلیاژ؛ یعنی همان ۷۵ درصد.

خلوص در هزار = عیار ÷ 24 × 1000

عیار تقریبی = خلوص در هزار ÷ 1000 × 24

به‌دلیل گرد کردن و استانداردهای محصول، تبدیل همیشه به یک عدد صحیح ختم نمی‌شود. برای نمونه ۲۲÷۲۴ برابر ۰٫۹۱۶۶… است؛ به همین علت ممکن است در منابع یا استانداردهای مختلف عدد ۹۱۶ یا ۹۱۶٫۶ دیده شود.

جدول تبدیل عیار به درصد و کد خلوص

نمودار بر اساس نسبت اسمی عیار رسم شده است؛ برای ۲۴ عیار مقدار تجاری ۹۹٫۹ درصد نمایش داده شده است.

این جدول ابزار تبدیل است، نه فهرست عیارهای مجاز در همه کشورها. قواعد نشانه‌گذاری، تلرانس تولید و عیارهای رایج می‌توانند بر اساس بازار و مقررات محل عرضه متفاوت باشند. هنگام خرید، اطلاعات فاکتور و استاندارد قابل‌اعمال در همان بازار را بررسی کنید.

معنی ۷۵۰ روی طلا چیست؟

عدد ۷۵۰ یعنی ۷۵۰ قسمت از هر ۱۰۰۰ قسمت آلیاژ، طلاست. به زبان درصد، خلوص اسمی ۷۵ درصد و به زبان عیار، ۱۸ عیار است.

750 ÷ 1000 = 0.75 = 75٪

0.75 × 24 = 18 عیار

وجود عدد ۷۵۰ به‌تنهایی وزن قطعه، قیمت، نوع آلیاژهای همراه یا اصالت کامل کالا را مشخص نمی‌کند. دو قطعه با نشان ۷۵۰ می‌توانند وزن، رنگ، اجرت ساخت و قیمت نهایی متفاوتی داشته باشند. همچنین یک حک سطحی به‌تنهایی جای فاکتور معتبر یا آزمون تخصصی را نمی‌گیرد.

آیا ۱۸ عیار همان ۷۵۰ است؟

از نظر نسبت اسمی خلوص، بله. ۱۸ عیار و ۷۵۰ هر دو به ۷۵ درصد طلا اشاره می‌کنند. تفاوت فقط در مقیاس بیان است: ۱۸ از ۲۴ در برابر ۷۵۰ از ۱۰۰۰.

معنی ۹۹۹ و ۹۹۹٫۹ روی طلا چیست؟

عدد ۹۹۹ یعنی ۹۹۹ قسمت طلا در هزار قسمت، یا ۹۹٫۹ درصد. عدد ۹۹۹٫۹ یعنی ۹۹۹٫۹ قسمت در هزار، یا ۹۹٫۹۹ درصد. این اعداد برای محصولات با خلوص بسیار بالا مانند برخی شمش‌ها رایج‌اند و معمولاً در گفت‌وگوی بازار در گروه ۲۴ عیار قرار می‌گیرند.

اما «۲۴ عیار» را نباید همیشه معادل دقیق ۱۰۰ درصد و بدون حتی ذره‌ای ناخالصی دانست. در محصول واقعی، خلوص با مشخصات و استاندارد تولیدکننده بیان می‌شود؛ ۹۹۵، ۹۹۹ و ۹۹۹٫۹ همگی خلوص‌های بالا هستند، اما از نظر عددی یکسان نیستند.

تفاوت طلای ۱۸ عیار و ۲۴ عیار

تفاوت اصلی در سهم طلای خالص است. طلای ۱۸ عیار ۷۵ درصد طلا دارد و یک‌چهارم آن از فلزهای آلیاژی تشکیل شده است. طلای ۲۴ عیار در کاربرد تجاری به طلا با خلوص بسیار بالا اشاره می‌کند.

عبارت «بهتر» بدون مشخص کردن کاربرد، پاسخ دقیقی ندارد. خلوص بالاتر به معنی طلای خالص بیشتر در هر گرم است، اما برای یک زیور روزمره، دوام، طراحی، نوع اتصال‌ها و کیفیت ساخت نیز اهمیت دارند. برای محصول سرمایه‌ای نیز اصالت، خلوص ثبت‌شده، قابلیت معامله و فاصله خرید و فروش مهم است.

چگونه مقدار طلای خالص یک قطعه را حساب کنیم؟

برای محاسبه مقدار نظری طلای خالص، وزن کل را در ضریب خلوص ضرب کنید. ضریب خلوص همان عدد در هزار تقسیم بر ۱۰۰۰ است.

وزن طلای خالص = وزن کل × کد خلوص ÷ 1000

مثال: قطعه‌ای ۱۰ گرمی با عیار ۱۸ یا کد ۷۵۰:

10 × 750 ÷ 1000 = 7.5 گرم طلای خالص

این محاسبه سهم نظری طلا در آلیاژ را نشان می‌دهد؛ وزن واقعی قطعه با این محاسبه تغییر نمی‌کند.

برای یک قطعه ۴٫۸ گرمی با کد ۵۸۵:

4.8 × 585 ÷ 1000 = 2.808 گرم طلای خالص

این عدد «ارزش فروش قطعه» نیست. قیمت معامله می‌تواند علاوه بر مقدار فلز، تحت‌تأثیر اجرت، سود، مالیات، سنگ‌های به‌کاررفته، اعتبار سازنده، وضعیت کالا و سیاست خرید فروشنده باشد.

تبدیل کد خلوص به عیار چگونه است؟

اگر فقط کد سه‌رقمی را دارید، آن را بر ۱۰۰۰ تقسیم و حاصل را در ۲۴ ضرب کنید.

عیار = کد خلوص ÷ 1000 × 24

نمونه‌ها:

·         ۷۵۰ ÷ ۱۰۰۰ × ۲۴ = ۱۸ عیار

·         ۵۸۵ ÷ ۱۰۰۰ × ۲۴ = ۱۴٫۰۴ عیار، که در طبقه ۱۴ عیار خوانده می‌شود

·         ۳۷۵ ÷ ۱۰۰۰ × ۲۴ = ۹ عیار

·         ۹۱۶ ÷ ۱۰۰۰ × ۲۴ = ۲۱٫۹۸۴ عیار، یعنی حدود ۲۲ عیار

اختلاف‌های کوچک ناشی از گرد کردن و تعریف استاندارد خلوص‌اند. برای تشخیص محصول، عدد رسمی ثبت‌شده و استاندارد مربوط مهم‌تر از گرد کردن دستی است.

18K و ۷۵۰ چه تفاوتی دارند؟

هر دو یک خلوص اسمی را با دو زبان عددی بیان می‌کنند. 18K از مقیاس ۲۴ قسمتی و ۷۵۰ از مقیاس ۱۰۰۰ قسمتی استفاده می‌کند.

کد خلوص را با مدرک اصالت اشتباه نگیرید؛ نشان عیار فقط یکی از اطلاعات قابل بررسی است.

حرف K در اینجا مخفف Karat و مربوط به خلوص طلاست. این مفهوم با carat، واحد وزن سنگ‌های قیمتی، فرق دارد. همچنین هیچ‌کدام واحد وزن طلا نیستند؛ برای فهم تفاوت وزن و خلوص، راهنمای سوت طلا و تبدیل گرم را ببینید.

آیا رنگ طلا عیار را مشخص می‌کند؟

خیر. رنگ می‌تواند سرنخ ظاهری باشد، اما آزمون معتبر عیار نیست. طلای ۱۸ عیار می‌تواند با ترکیب‌های مختلف آلیاژی به رنگ زرد، سفید یا رزگلد ساخته شود. آبکاری و پرداخت سطح نیز ظاهر را تغییر می‌دهند.

برای نمونه، افزایش نسبی فلزهایی مانند مس می‌تواند رنگ را گرم‌تر یا متمایل به رز کند و آلیاژهای سفیدرنگ می‌توانند ظاهر سفیدتری بسازند. اما از روی رنگ نمی‌توان درصد دقیق طلا را تعیین کرد. دو قطعه هم‌رنگ ممکن است عیار متفاوت داشته باشند و دو قطعه هم‌عیار نیز ممکن است رنگ یکسانی نداشته باشند.

آیا عیار بالاتر همیشه سخت‌تر است؟

خیر. طلای خالص نرم است و افزودن فلزهای آلیاژی می‌تواند سختی و دوام را تغییر دهد. بااین‌حال، نتیجه فقط به درصد طلا وابسته نیست؛ نوع آلیاژ، عملیات حرارتی، ضخامت، طراحی و روش ساخت هم اثر دارند. بنابراین جمله ساده «هرچه عیار پایین‌تر، حتماً محکم‌تر» برای مقایسه همه محصولات کافی نیست.

در خرید زیورآلات، علاوه بر عیار به ضخامت بخش‌های ظریف، کیفیت قفل و اتصال، وجود سنگ و روش نگهداری توجه کنید. برای محصول سرمایه‌ای، معیارهای متفاوتی مانند اصالت، بسته‌بندی، اعتبار صادرکننده و نقدشوندگی مطرح است.

عدد روی طلا چه چیزی را ثابت می‌کند؟

نشان عیار اطلاعات مهمی است، اما به‌تنهایی همه چیز را ثابت نمی‌کند. عدد ۷۵۰ روی سطح یک قطعه ادعا می‌کند خلوص آن ۱۸ عیار است؛ برای اطمینان باید مجموعه مدارک و شرایط معامله را دید.

مواردی که بهتر است با هم بررسی شوند:

1. عیار و وزن دقیق در فاکتور

2. مشخصات فروشنده و تاریخ معامله

3. شرح کالا، وضعیت نو یا دست‌دوم و وجود سنگ

4. تطبیق نشان‌های روی قطعه با توضیحات فاکتور

5. امکان پیگیری و شرایط بازخرید یا مرجوعی

6. آزمون تخصصی در معامله‌هایی که ریسک یا ارزش بالاتری دارند

اگر موضوع طلای آب‌شده است، تفسیر انگ، نتیجه ری‌گیری و ریسک معامله جزئیات جداگانه دارد. راهنمای طلای آب‌شده و تشخیص انگ و عیار آن نیت را کامل‌تر پوشش می‌دهد.

عیار چگونه روی قیمت اثر می‌گذارد؟

در وزن برابر، عیار بالاتر یعنی طلای خالص بیشتری در قطعه وجود دارد. اما برای مقایسه قیمت، باید نرخ پایه، واحد پول، وزن خالص، اجرت و سایر اجزای معامله یکسان یا شفاف باشند.

اگر قیمت هر گرم طلای خالص را P فرض کنیم، ارزش نظری فلز در یک قطعه با خلوص F و وزن W چنین است:

ارزش نظری فلز = W × F ÷ 1000 × P

این فرمول فقط ارزش نظری طلای خالص را جدا می‌کند. برای قیمت پرداختی زیورآلات باید فرمول اجرت، سود و مالیات را جداگانه بررسی کرد. مثال‌های کامل در مقاله محاسبه قیمت طلا در ایران آمده است.

برای تبدیل قیمت جهانی اونس به نرخ نظری هر گرم نیز از مقاله اونس طلا چیست استفاده کنید. مقاله عیار نباید تبدیل اونس، دلار و مظنه را تکرار کند.

آیا ۷۵۰ یعنی طلای ایرانی و ۹۹۹ یعنی طلای خارجی؟

خیر. ۷۵۰ و ۹۹۹ کد کشور سازنده نیستند؛ نسبت خلوص را بیان می‌کنند. محل تولید، سازنده و نهاد سنجش ممکن است با نشان‌های دیگری مشخص شود. یک محصول ۷۵۰ می‌تواند در کشورهای مختلف تولید شود و یک محصول ۹۹۹ نیز صرفاً با این عدد، منشأ جغرافیایی مشخصی ندارد.

برای تشخیص منشأ یا سازنده باید مجموعه نشان‌ها، بسته‌بندی، سریال، فاکتور و سامانه‌های قابل‌استعلام مرتبط با همان محصول بررسی شود.

اشتباهات رایج درباره عیار طلا

1. یکی دانستن عیار و وزن: عیار نسبت خلوص است؛ گرم و سوت جرم را نشان می‌دهند.

2. فرض اینکه ۷۵۰ وزن قطعه است: ۷۵۰ کد خلوص است، نه ۷۵۰ میلی‌گرم یا سوت.

3. برابر دانستن ۲۴ عیار با عدد دقیق ۱۰۰۰ در همه محصولات: خلوص واقعی با مشخصاتی مانند ۹۹۵، ۹۹۹ یا ۹۹۹٫۹ اعلام می‌شود.

4. تشخیص عیار از روی رنگ: رنگ تحت‌تأثیر آلیاژ و پوشش سطح است و عیار دقیق را ثابت نمی‌کند.

5. اعتماد کامل به یک حک سطحی: نشان عیار مهم است، اما جای فاکتور، اعتبار فروشنده و آزمون تخصصی را نمی‌گیرد.

6. مقایسه قیمت دو قطعه فقط با وزن: عیار، اجرت، سنگ و وضعیت کالا نیز باید مقایسه شوند.

7. استفاده از نرخ ۱۸ عیار برای محصول ۲۴ عیار بدون تبدیل: نرخ پایه باید با خلوص محصول هماهنگ باشد.

8. مخلوط کردن Karat با carat: اولی نسبت خلوص طلا و دومی واحد جرم سنگ قیمتی است.

9. فرض ثابت بودن آلیاژهای همراه: دو طلای ۱۸ عیار می‌توانند ترکیب آلیاژی و رنگ متفاوت داشته باشند.

10. تبدیل تقریبی بدون توجه به گرد کردن: ۲۲ عیار ممکن است با ۹۱۶ یا ۹۱۶٫۶ بیان شود.

پرسش‌های متداول

عیار طلا به زبان ساده چیست؟

عیار نسبت طلای خالص موجود در آلیاژ را نشان می‌دهد. در مقیاس ۲۴ قسمتی، ۱۸ عیار یعنی ۱۸ سهم از ۲۴ سهم طلاست.

طلای ۱۸ عیار چند درصد خلوص دارد؟

طلای ۱۸ عیار ۷۵ درصد طلای خالص دارد و معادل کد ۷۵۰ در مقیاس هزار قسمتی است.

عدد ۷۵۰ روی انگشتر یعنی چه؟

یعنی خلوص اسمی آلیاژ ۷۵۰ قسمت در هزار یا ۷۵ درصد است؛ همان ۱۸ عیار. این عدد به‌تنهایی وزن، قیمت یا اصالت کامل قطعه را ثابت نمی‌کند.

طلای ۹۹۹ چند عیار است؟

۹۹۹ یعنی ۹۹٫۹ درصد خلوص و در کاربرد بازار در گروه طلای ۲۴ عیار قرار می‌گیرد. از نظر محاسبه مستقیم، ۰٫۹۹۹ × ۲۴ برابر ۲۳٫۹۷۶ است که به ۲۴ عیار گرد می‌شود.

تفاوت ۹۹۹ و ۹۹۹٫۹ چیست؟

۹۹۹ برابر ۹۹٫۹ درصد و ۹۹۹٫۹ برابر ۹۹٫۹۹ درصد طلاست. هر دو خلوص بسیار بالا دارند، اما از نظر عددی یکسان نیستند.

۱۸ عیار بهتر است یا ۲۴ عیار؟

به کاربرد بستگی دارد. ۲۴ عیار طلای خالص‌تری در هر گرم دارد؛ ۱۸ عیار به‌دلیل وجود آلیاژ برای بسیاری از زیورآلات کاربردی‌تر است. کیفیت ساخت و اعتبار محصول نیز مهم‌اند.

آیا طلای سفید عیار پایین‌تری دارد؟

لزومی ندارد. طلای سفید می‌تواند ۱۸ عیار یا عیار دیگری باشد. رنگ از ترکیب آلیاژ و گاهی پوشش سطح می‌آید و به‌تنهایی عیار را مشخص نمی‌کند.

آیا ۷۵۰ و 18K دقیقاً یک معنی دارند؟

بله، هر دو به خلوص اسمی ۷۵ درصد اشاره می‌کنند. اولی مقیاس هزار قسمتی و دومی مقیاس ۲۴ قسمتی است.

چگونه وزن طلای خالص را حساب کنیم؟

وزن کل را در کد خلوص ضرب و بر ۱۰۰۰ تقسیم کنید. برای ۱۰ گرم طلای ۷۵۰، نتیجه ۷٫۵ گرم طلای خالص است.

آیا از روی رنگ می‌توان عیار را تشخیص داد؟

خیر. رنگ می‌تواند تحت‌تأثیر فلزهای آلیاژی، آبکاری و پرداخت باشد. تشخیص دقیق به مدارک و در صورت نیاز آزمون تخصصی وابسته است.

عدد عیار روی طلا برای اثبات اصالت کافی است؟

خیر. عدد عیار یکی از نشانه‌هاست. فاکتور، مشخصات فروشنده و کالا، تطبیق نشان‌ها و در معاملات حساس آزمون معتبر نیز اهمیت دارند.

عیار با قیراط سنگ چه تفاوتی دارد؟

عیار یا Karat نسبت خلوص طلاست. carat متریک واحد جرم سنگ قیمتی است و با خلوص طلا یکی نیست.

جمع‌بندی

عیار زبان سنجش خلوص طلاست. عدد ۱۸ از مقیاس ۲۴ قسمتی و عدد ۷۵۰ از مقیاس هزار قسمتی استفاده می‌کنند، اما هر دو ۷۵ درصد طلا را نشان می‌دهند. کدهای ۹۹۹ و ۹۹۹٫۹ نیز خلوص‌های بسیار بالا و نزدیک به ۲۴ عیارند.

برای تصمیم درست، عیار را در کنار وزن، نوع محصول، فاکتور و هدف خرید بخوانید. نشان روی قطعه را با مدرک اصالت اشتباه نگیرید، رنگ را آزمون عیار ندانید و برای قیمت روز به هاب طلا پلازا مراجعه کنید.