کمیسیون اروپا در تازه‌ترین اقدام خود، از تمام کشورهای عضو خواسته است تا استفاده از تجهیزات دو غول فناوری چینی یعنی هواوی و ZTE را در زیرساخت‌های ارتباطی خود متوقف کنند. این درخواست اگرچه در حال حاضر جنبه الزام‌آور ندارد، اما کارشناسان آن را گامی مهم در مسیر تصویب قوانین سخت‌گیرانه‌تر در آینده می‌دانند.
بر اساس گزارش رویترز، این توصیه در ادامه سیاست‌های امنیتی اتحادیه اروپا برای کاهش ریسک در شبکه‌های حیاتی مطرح شده است. مقامات اروپایی اعلام کرده‌اند که مقررات جدید در دست بررسی، این امکان را فراهم می‌کند که تجهیزات تأمین‌کنندگان «پرریسک» به طور کامل از بازار اروپا حذف شوند.
از توصیه تا ممنوعیت؛ مسیری که قبلاً کانادا و آمریکا رفتند
رویکرد فعلی اتحادیه اروپا بر پایه ابزار موسوم به «۵G Toolbox» شکل گرفته است؛ مجموعه‌ای از دستورالعمل‌های امنیتی که از سال ۲۰۲۰ به کشورهای عضو ارائه شده و دولت‌ها را به محدودسازی یا حذف تأمین‌کنندگان پرریسک در شبکه‌های نسل پنجم ترغیب می‌کند.
اما تحولات اخیر نشان می‌دهد اتحادیه اروپا در حال حرکت از توصیه‌های غیرالزام‌آور به سمت قوانین سخت‌گیرانه‌تر است. این اتحادیه قصد دارد در قالب بازنگری «قانون امنیت سایبری»، امکان اعمال ممنوعیت سراسری برای تجهیزات شرکت‌هایی مانند هواوی و ZTE را فراهم کند.
پیش از این، کانادا در سال ۱۴۰۱ و ایالات متحده نیز پیش از آن، استفاده از تجهیزات هواوی و ZTE را در خاک خود ممنوع اعلام کرده بودند.
نگرانی‌های امنیتی در برابر رقابت ژئوپلیتیکی
افزایش نگرانی‌ها درباره امنیت شبکه‌های نسل پنجم و احتمال نفوذ یا دسترسی غیرمجاز به داده‌های حساس، یکی از مهم‌ترین محرک‌های این تصمیم محسوب می‌شود. در عین حال، این تصمیم در بستر رقابت فناوری میان چین و غرب نیز قابل تحلیل است؛ جایی که موضوعاتی مانند حاکمیت داده، امنیت سایبری و استقلال فناوری به اولویت‌های راهبردی تبدیل شده‌اند.
اروپای یکدست نیست؛ از سوئد تا ایتالیا
گزارش‌ها حاکی از آن است که اجرای این سیاست در سطح کشورهای عضو اتحادیه اروپا همچنان یکدست نیست. سوئد، بریتانیا و آلمان تاکنون برنامه حذف تجهیزات هواوی و ZTE را از سیستم مخابراتی خود اعلام کرده‌اند. اما در مقابل، ایتالیا و اسپانیا نه تنها به دنبال حذف این تجهیزات نبوده، بلکه در حال تدوین قراردادهای جدید با شرکت‌های چینی برای استفاده بیشتر از تجهیزات باکیفیت و ارزان‌قیمت آنها هستند.
این اختلاف رویکرد، اتحادیه اروپا را به سمت هماهنگ‌سازی سیاست‌ها و کاهش شکاف میان اعضا سوق داده است. در صورت تصویب قوانین جدید، این هدف می‌تواند به شکل‌گیری یک سیاست واحد در کل اتحادیه منجر شود.
پیامدهای سنگین برای اپراتورهای اروپایی
حذف یا محدودسازی تجهیزات هواوی و ZTE، علاوه بر پیامدهای سیاسی، از نظر اقتصادی نیز اثرات قابل‌توجهی خواهد داشت. اپراتورهای مخابراتی در اروپا با هزینه‌های سنگین جایگزینی تجهیزات مواجه می‌شوند. در مقابل، شرکت‌های اروپایی مانند نوکیا و اریکسون فرصت بیشتری برای افزایش سهم بازار پیدا خواهند کرد.
به نظر می‌رسد در سطح کلان، این روند بخشی از حرکت جهانی به سمت «امنیتی شدن فناوری» است؛ جایی که تصمیم‌گیری‌های فنی بیش از گذشته تحت تأثیر ملاحظات امنیتی و ژئوپلیتیکی قرار می‌گیرند.