در پی برگزاری نشست اخیر شورای هماهنگی اقتصادی دولت به ریاست مسعود پزشکیان، تحولات مهمی در حوزه سیاستهای حمایتی و زیرساختهای دادهای یارانهها در حال شکلگیری است.
بر اساس گزارشها، دستور ویژه رئیسجمهور برای یکپارچهسازی و بهروزرسانی اطلاعات خانوارها، به معنای تغییرات احتمالی در دهکبندی یارانهای کشور است.
چرا دهکها تغییر میکنند؟
بهنظر میرسد «پایگاه رفاه ایرانیان» که مرجع اصلی شناسایی دهکهای درآمدی است، طی روزهای اخیر مجموعهای از دادههای جدید را از دستگاههای مختلف - بهویژه سازمان امور مالیاتی - دریافت کرده است. این تزریق اطلاعات تازه، پایگاه داده را بهروزرسانی کرده و طبیعتاً وضعیت اقتصادی بسیاری از خانوارها در سامانه با واقعیتهای فعلی تطبیق داده شده است؛ امری که بازنگری در دهکبندیها را اجتنابناپذیر میکند.
اولویتهای جدید دولت؛ از کالابرگ تا حمایت از جمعیت
در این نشست، محورهای کلیدی زیر مورد تأکید قرار گرفت:
تقویت معیشت: دولت قصد دارد با تمرکز بر افزایش اعتبار کالابرگ الکترونیک، قدرت خرید اقشار آسیبپذیر را بهبود بخشد.
بازگشت به ریل حذف دهکهای پردرآمد: در راستای مدیریت منابع محدود بودجهای، احتمال حذف سه دهک پردرآمد و تخصیص منابع آزاد شده به دهکهای اول تا چهارم (بهویژه خانوادههای پرجمعیت) قوت گرفته است.
تکلیف قانونی: دولت با توجه به «قانون جوانی جمعیت»، ملزم به اجرای سیاستهای حمایتی است و عدم توجه به این موضوع میتواند تبعات قانونی (ترک فعل) به همراه داشته باشد.
مأموریت ویژه به وزارت رفاه
رئیسجمهور به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مأموریت داده است تا فرآیند احصا و یکپارچهسازی دادههای اقتصادی را با دقت و عدالت بالاتری پیگیری کند. هدف از این اقدام، اطمینان از رسیدن منابع حمایتی به کسانی است که واقعاً به آن نیاز دارند.
نکته مهم برای خانوارها
اگرچه هنوز جزئیات رسمی درباره زمانبندی تغییر دهکها اعلام نشده، اما با توجه به بهروزرسانی دادهها، توصیه میشود خانوارها منتظر اخبار رسمی در روزهای آینده باشند. این احتمال وجود دارد که وضعیت یارانهها برای برخی از خانوارها (چه در مسیر صعودی و چه نزولی) تغییر کند.