سیاستهای حمایتی و نظام پرداخت یارانههای نقدی در کشور همزمان با ارزیابی دقیقتر داراییها و وضعیت اقتصادی خانوارها وارد فاز تازهای شده است. در حالی که دولت سازوکار جدیدی را برای تفکیک دهکهای درآمدی بر اساس شاخصهایی همچون ارزش املاک، خودرو و مصرف انرژی در دستور کار قرار داده، پیادهسازی زیرساختهای پرداخت از طریق «کیف پول ایران» نیز با معرفی کدهای دستوری ویژه پیگیری میشود.
کیف پول ایران و بستر جدید پرداختهای حمایتی
به گزارش پلازا، یکی از تحولات مهم در حوزه پرداختهای حمایتی، آمادهسازی زیرساختهای فنی برای استفاده از «کیف پول ایران» است. این ابزار دیجیتال به کاربران اجازه میدهد تا بدون نیاز به اینترنت و صرفاً از طریق شمارهگیری کد دستوری *۹۸# به برخی خدمات حمایتی و تراکنشهای مرتبط دسترسی داشته باشند.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، بانک مرکزی و دستگاههای اجرایی مکلف شدهاند بستر لازم را برای این طرح فراهم کنند؛ هرچند اجرای آزمایشی آن فعلاً برای برخی کمکهای رفاهی کارکنان دولت در آستانه اجرا قرار دارد و واریز سراسری یارانه نقدی به این سامانه مستلزم اعلام رسمی جزئیات و زمانبندی دقیق از سوی مراجع ذیصلاح است. برای شهروندان حدود ۹۰ میلیون کیف پول دیجیتال پیشبینی شده که استفاده از آن میتواند مسیر دسترسی به خدمات مالی را در شرایط گوناگون تسهیل کند.
تغییر در سازوکار دهکبندی و گروهبندی اقتصادی خانوارها
همزمان با بحثهای مربوط به سامانههای پرداخت، دولت شیوهنامه جدیدی را برای شناسایی و گروهبندی اقتصادی خانوارها در سه سطح پایین، متوسط و بالا به تصویب رسانده است. در این متدلوژی جدید، ارزیابی وضعیت مالی خانوارها از حالت تکبعدی خارج شده و مجموعهای از داراییها، اموال و رفتار مصرفی افراد مورد سنجش قرار میگیرد. وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به همراه دیگر دستگاههای مسئول، مسئولیت شناسایی دقیق اقشار را بر عهده دارند.
مهمترین ملاکها و شاخصهای پیشبینیشده برای شناسایی خانوارهای برخوردار و با وسع اقتصادی بالا عبارتاند از:
ارزش املاک و مستغلات: ارزش روز زمین مسکونی با ارزش معاملاتی بیش از ۵۰ میلیارد تومان، زمینهای غیرمسکونی و فاقد کاربری بیش از ۷۵ میلیارد تومان، و هر واحد مسکونی با ارزش بیش از ۷۵ میلیارد تومان.
ارزش خودروهای خانوار: مجموع ارزش خودروهای سواری و وانتهای دوکابین با پلاک شخصی بیش از ۷۵ میلیارد تومان.
میزان مصرف انرژی: قرارگیری در میان ۵ درصد خانوارهای با بیشترین میزان مصرف در حوزههای آب، برق و گاز.
دارایی در بازار سرمایه: قرار گرفتن در زمره ۵ درصد خانوارهای دارای بالاترین ارزش سبد سرمایهگذاری در بورس.
مانده تسهیلات بانکی: قرار داشتن در میان ۲.۵ درصد خانوارهای دارای بیشترین ارزش مانده وامها و تسهیلات بانکی.
کارت بازرگانی و اقامت خارجی: داشتن کارت بازرگانی فعال یا اقامت طولانیمدت خارج از کشور بیش از ۱۸۲ روز در سال (بر اساس استعلام فرماندهی انتظامی).
با وجود معرفی این شاخصهای جامع، مسئولان تأکید کردهاند که اعمال این مصوبات به معنای قطع فوری یارانه یا تغییر ناگهانی پرداختیها نخواهد بود و هرگونه تصمیمگیری اجرایی پس از بررسی دقیق دادهها و از طریق اطلاعیههای رسمی اعلام خواهد شد.
