شرکت OpenAI با رونمایی از یک سیستم هوش مصنوعی جدید، مدعی کشف صدها فرضیه تازه در حوزه مسائل انتزاعی و کهن ریاضی شد؛ ادعایی که بازتاب گسترده‌ای داشته و جامعه ریاضیدانان برجسته دنیا را به دو دسته موافقان شگفت‌زده و منتقدان سرسخت تقسیم کرده است.
ورود هوش مصنوعی به نظریه اعداد و مسائل ۲۰۰ ساله
بر اساس اعلام شرکت OpenAI، این سیستم جدید موفق شده است صدها فرضیه کاملاً جدید را در حوزه‌های انتزاعی مانند «نظریه اعداد» و «نظریه نمایش» کشف و تدوین کند؛ مباحثی که ریشه برخی از آن‌ها به بیش از ۲۰۰ سال قبل بازمی‌گردد و تاکنون بی‌پاسخ مانده بودند. این رخداد گامی مهم در استفاده از مدل‌های زایا برای کشف الگوهای پنهان در علوم پایه به شمار می‌رود.
نگاه مثبت کارشناسان و توصیف فرضیه‌ها به عنوان «جواهرات»
برخی از پژوهشگران سرشناس پس از ارزیابی این نتایج، رویکرد بسیار مثبتی نشان داده‌اند. فرانسوا شارتون، پژوهشگر آزمایشگاه هوافضای ONERA فرانسه، پس از بازبینی بیش از ۱۰۰ مورد از این خروجی‌ها، بسیاری از آن‌ها را «ذهن‌نواز»، قابل اثبات و یک کمک تجربی واقعی به پیشرفت ریاضیات خواند. کریستین سر از دانشگاه پاریس-ساکله نیز با ابراز شگفتی از کیفیت ایده‌ها، فرضیه‌های تولیدشده را عمیق و کاربردی ارزیابی کرد.
موج انتقادها؛ از طرح‌های پیش‌پاافتاده تا نبود اثبات علمی
در سوی دیگر این جریان، گروهی از صاحب‌نظران نگاهی به شدت انتقادی به داده‌های منتشرشده دارند:
آدام گاوچر (متخصص نظریه اعداد): بخش زیادی از این فرضیه‌ها را پیش‌پاافتاده دانست، هرچند به وجود چند مورد خاص و جالب توجه نیز اذعان کرد.
کوین بازارد (استاد امپریال کالج لندن): با لحنی صریح این خروجی‌ها را بی‌ارزش دانست و تاکید کرد تولید انبوه گزاره‌های فاقد اثبات، عملاً ریاضیات واقعی محسوب نمی‌شود و فاقد عمق علمی لازم است.
جیوردی ویلیامسون (استاد دانشگاه سیدنی): با بی‌اهمیت دانستن این دستاورد، آن را معادل تولید داده‌های ظاهراً قابل‌باور اما فاقد پشتوانه توصیف کرد و یادآور شد که در ریاضیات صرفِ طرح حدس و ایده کافی نیست و اصل کار مبتنی بر اثبات دقیق و مستدل است.